On beşinci yüzyılda Bursa’nın İnebey (Eyne Bey) adında önemli bir subaşısı vardır. Başka görevlerinin yanı sıra Bursa ve Ankara’daki birçok tarihi eserin altında onun imzasına rastlıyoruz. Subaşı, sü ve baş kelimelerinin birleşimidir. Tımar ordusundaki sipahinin üstünde, sancakbeyinin altındaki komutanın unvanıdır.
Eynesil veya Eynesî adının halk aksanı ve söyletimiyle Eynezül’den değişme olduğunu söylemek mümkündür. Eyne kelimesi eski Türkçemizde cuma anlamına gelmektedir. Eyne unutulmuş ama cuma bugün de kişi ismi olarak kullanılmaya devam etmektedir. Bizim kültürümüzde zul-zül de sahibi, memleketi, yeri, gölgesi anlamında kullanılır. Bu durumda Eynesil eynenin gölgesi, memleketi demektir. Eynesil’i (-sî) aidat eki ile açıklayanlar olmuşsa da Oğuz Türklerinde konuşma dilindeki birçok değişiklikler ve düşmelerin oluşu dikkate alındığında zül kelimesinin sol-sil telaffuz edilmesi normal gözükmektedir. 1914 Yılında Trabzon’dan İstanbul’a göç eden bir ailenin yolculuğunun anlatıldığı anı kitabında Eynesil, İnesol olarak geçmektedir (1).
Eynesil adının bir versiyonu da Görele’nin Çürükeynesil köyünde karşımıza çıkıvermiştir.
Çürüğe ayrılmak askerî deyiminden de anlaşılacağı üzere çürük; kadro dışı bırakılmış, azledilmiş anlamına gelmektedir. İster çürük raporu isterse memuriyetten azledilme yolu ile olsun, resmî bir görevden kadro dışı kalmış Eyne (Cuma) isimli bir kimsenin adına izafeten Çürükeynesil adıyla anılagelmiştir.
Eyne adı Eynesil ilçesinin güney doğusundaki Oğuz köyünün tahrir defterlerinde yaygın kullanılan kişi adları olarak yer almaktadır.
Bir de Ankara’da Solfasol mahallesi vardır.
Solfasol da “Zülfazıl” dan bozulmadır. Fazilet sahibi kişilerin yeri, yurdu anlamına gelir. Bilindiği gibi bu köy Hacı Bayram Veli’nin doğduğu köydür.
(1) Mediha Kayra, Hoşça Kal Trabzon Merhaba İstanbul, İstanbul-2013.
Yine çokça emek verilmiş bir çalışma olmuş.
Kalemine yüreğine sağlık böyle kaliteli güzel çalışmaların devamını sabırsızlıkla bekliyorum …???
İbrahim hocam emeğini var olsun. Çok kaliteli calışmalar